NGỪNG TIM ĐỘT NGỘT: HIỂM HỌA THẦM LẶNG VÀ CÁCH XỬ TRÍ TRONG NHỮNG GIÂY PHÚT VÀNG | Wellbeing

SCA có thể xảy ra với bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào và tại bất kỳ nơi đâu: tại nhà, nơi làm việc, trường học hay nơi công cộng. Chính vì vậy, nếu cộng đồng được trang bị kiến thức và phương tiện xử trí đúng cách, sẽ có rất nhiều nạn nhân có thể được cứu sống. Ngược lại, sự thiếu chuẩn bị khiến nguy cơ tử vong tăng lên đáng kể.

1. Ai có nguy cơ bị ngừng tim đột ngột?

Về dịch tễ học, ngừng tim đột ngột là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Ước tính mỗi năm có khoảng 544.000 ca tử vong do ngừng tim đột ngột tại Trung Quốc. Ở châu Âu, tỷ lệ mắc khoảng 55–113 ca trên 100.000 dân mỗi năm, tương đương 350.000–700.000 trường hợp. Tại Hoa Kỳ, hơn 356.000 ca ngừng tim xảy ra ngoài bệnh viện mỗi năm và gần 90% trong số đó không qua khỏi. Những con số này cho thấy đây là một vấn đề y tế công cộng nghiêm trọng.

Nguy cơ SCA tăng lên khi có các yếu tố bệnh lý tim mạch hoặc chuyển hóa. Những yếu tố đó thường gặp nhất là tiền sử gia đình mắc bệnh mạch vành, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu,có lối sống không lành mạnh (hút thuốc, ít vận động), béo phì, đái tháo đường, tuổi cao ( trên 65 tuổi) và giới tính nam (nam giới có nguy cơ cao hơn nữ giới).

2. Cần làm gì khi xảy ra ngừng tim đột ngột?

Khi phát hiện một người đột ngột bất tỉnh và nghi ngờ ngừng tim, cần hành động ngay lập tức theo các bước sau:

Trước tiên, kiểm tra phản ứng và nhịp thở của nạn nhân. Nếu nạn nhân không đáp ứng và không thở hoặc thở ngáp cá, hãy coi như ngừng tim. Thực hiện hồi sức tim phổi  ngay lập tức và nhờ người xung quanh hỗ trợ cũng như gọi 115..

Bạn cần bắt đầu hồi sinh tim phổi (CPR) càng sớm càng tốt. Ép tim ở giữa lồng ngực với tần số khoảng 100–120 lần mỗi phút, độ sâu khi ép khoảng 5–6 cm ở người lớn.Bạn cũng có thể  thực hiện chu kỳ 30 lần ép tim - 2 lần thổi ngạt. Trong trường hợp miệng nạn nhân nhiều máu hoặc nghi ngờ có bệnh lý lây nhiễm, bạn chỉ cần tiếp tục CPR cho đến khi có nhân viên y tế đến, bạn kiệt sức hoặc nạn nhân có dấu hiệu hồi phục.

Nếu có sẵn máy khử rung tim tự động (AED), cần sử dụng ngay. Sau khởi động, bnaj hãy nhanh chóng dán điện cực lên ngực trần của bệnh nhân theo hướng dẫn trên máy hoặc miếng dán và làm theo các chỉ dẫn bằng giọng nói hoặc hình ảnh. AED sẽ tự động phân tích nhịp tim và chỉ phát sốc điện khi cần thiết. CPR phải được duy trì liên tục, bạn chỉ rời tay khỏi nạn nhân khi được máy yêu cầu..

3. AED là gì và hoạt động như thế nào?

Trong phần lớn các trường hợp ngừng tim đột ngột, cơ chế bệnh lý thường gặp nhất là rung tim, một dạng rối loạn nhịp khiến tim rung thay vì co bóp hiệu quả. Máy khử rung tim tự động (AED – Automated External Defibrillator) là một thiết bị có khả năng phân tích hoạt động điện của tim, phát hiện các rối loạn nhịp nguy hiểm và hướng dẫn người cứu hộ thực hiện sốc điện khi cần thiết. Cú sốc điện này có thể hỗ trợ ổn định hoạt động điện của tim và giúp tim khôi phục nhịp bình thường.

AED được thiết kế để người không chuyên y tế cũng có thể sử dụng an toàn. Thiết bị chỉ phát sốc khi xác định rõ ràng có rối loạn nhịp cần sốc, do đó nguy cơ gây hại cho nạn nhân là rất thấp.

4. Công nghệ AED hiện đại và những cải tiến mới 

Các dòng AED hiện đại, chẳng hạn dòng BeneHeart C Series của Mindray, được phát triển nhằm giúp người sơ cấp cứu kể cả người lần đầu sử dụng có thể thao tác nhanh chóng và chính xác. Thiết bị thường có màn hình màu hiển thị hướng dẫn từng bước, hệ thống điều hướng thông minh đánh giá khả năng của người dùng để đưa ra chỉ dẫn phù hợp, thiết kế trực quan. Dòng máy này có thao tác mở nắp là khởi động một cách tự động, lựa chọn chế độ người lớn hoặc trẻ em dễ dàng và linh hoạt, cùng điện cực được kết nối sẵn.

Máy AED Mindray BeneHeart C1A

Một số công nghệ nổi bật của dòng máy này bao gồm khả năng phát ra cú sốc điện đầu tiên rất nhanh (chỉ trong vài giây kể từ khi khởi động) hay năng lượng sốc hai pha cao có bù trở kháng nhằm tăng hiệu quả ở những bệnh nhân có cơ địa khó khử rung. Bên cạnh đó, dòng máy này có độ bền và khả năng chống nước, chống bụi và chịu va đập rất tốt. Ngoài ra, hệ thống quản lý từ xa dựa trên công nghệ IoT giúp theo dõi tình trạng thiết bị và tự kiểm tra định kỳ, giảm chi phí bảo trì và đảm bảo AED luôn sẵn sàng hoạt động khi cần.

Ngừng tim đột ngột là tình trạng cấp cứu khẩn cấp với tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được xử trí ngay lập tức. Tuy nhiên, những nạn nhân ngừng tim vẫn có thể cứu sống được nếu cộng đồng được trang bị kiến thức CPR và sử dụng sớm AED. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu ngừng tim, gọi cấp cứu nhanh, thực hiện ép tim đúng cách và sử dụng AED trong những phút đầu tiên chính là chìa khóa quyết định sự sống còn của người bệnh.